Aan het einde van het jaar maken we de balans op. Wat hadden we ons voorgenomen, hoe

 is het verlopen en welke lering trekken we daaruit? Wat nemen we ons voor?

Hoe gaan we om met de uitdaging die 'Transitie Jeugdzorg' heet?

Roerige tijden vragen om een vooruitziende blik. Maar ja, wie heeft die?

Er zijn wel mensen die dat hadden; mensen die hun tijd ver vooruit waren. Jung was zo iemand.

Carl Gustav Jung is de grondlegger van de analytische psychologie. Hij was zijn tijd ver vooruit en hij wist dat als kind al. Dat was meteen ook één van de zaken waar hij ongelukkig over was; hij wist dat hij (nog) niet begrepen werd.

Jung was als kind vrij eenzaam en introvert; een uitdrukking die hij zelf zou toevoegen aan de psychologie.

In zijn autobiografie “Herinneringen, dromen, gedachten”, blz. 119 maakt Jung een uitermate krachtig statement over het belang van het individuele begrijpen.

“Theoretische veronderstellingen moeten heel voorzichtig toegepast worden. Vandaag zijn ze misschien geldig, morgen kunnen het andere zijn. In mijn analyses spelen ze geen rol. Zeer opzettelijk ben ik niet systematisch. Voor mij bestaat er ten opzichte van het individu alleen maar het individuele begrijpen. Voor elke patiënt heb je een andere taal nodig. Men kan mij in de ene analyse ook Adleriaans horen spreken of in een andere Freudiaans.

Het beslissende punt is dat ik als mens tegenover een ander mens sta. De analyse is een dialoog tussen twee partners. Analyticus en patiënt zitten tegenover elkaar – oog in oog. De arts heeft iets te vertellen, maar de patiënt ook.”

Vooruitkijkend naar de komende jaren, waarin de Transitie Jeugdzorg zijn beslag zal krijgen, zal het steeds belangrijker worden het individu te blijven zien. Stelsels hebben de neiging te uniformeren terwijl de menselijke aard individueler wordt. Het compensatiebeginsel in de transitie Jeugdzorg riekt naar uniformeren, terwijl het in de jeugdzorg van alledag (de zgn. werkvloer) gaat om het (h)erkennen van die ene unieke persoon.

De tijdsgeest appelleert aan een actieve interesse in die ene andere.

Professionals kunnen niet meer leunen op systemen of methodieken. Zij zullen hun vermogen moeten ontwikkelen om iedere jongere te nemen zoals hij is.

In de autobiografie van Jung valt zo mooi te lezen hoe hij de ander leerde kennen door eerst zichzelf te leren kennen. Opvoeden blijft daarmee een activiteit waar je in alle vezels en haarvaten uitgedaagd en betrokken wordt.

Opvoeden is ook: zelf zichtbaar worden.

Vooruitziend: de komende tijd doet een groot appél op het effectief strijdend vermogen van iedere professional.

In gewoon Nederlands: “spreek je krachtig uit en laat zien waar je (zelf) staat.”