Onlangs liepen 11 prominenten mee met kinderen in gezinshuizen. Hier het verslag van een meeloper:

"Wortels en gehaktballen; hoe gewoon is dat?"

*Om privacy redenen zijn de namen van de kinderen gefingeerd.

Een dagje meelopen in het "gewone" leven van een jongen. Maar dan wel een jongen die uit huis geplaatst is en nu woont in een gezinshuis. Op die vraag zei ik impulsief "ja". Maar wat betekent dat dan? Wat gebeurt er? Hoe "gewoon" is het leven van een jongen van 8 jaar in een gezinshuis? Op 30 augustus is het zover. Toch een beetje zenuwachtig. Wat staat me vandaag te wachten?

Vriendelijk word ik die morgen ontvangen door contactpersoon Willy Drenth. Ze legt uit hoe de organisatie van gezinshuizen er uit ziet en vertelt iets over de achtergrond van Boy en zijn gezinsouders. Ze doet een poging mij op mijn gemak te stellen. Dan lopen we door het prachtige dorp "De Glind" naar een van de gezinshuizen.

Eline doet open en een grote St. Bernhard springt tegen mij op. Een prachtig beest, ik haal hem aan en raak hem daardoor die dag bijna niet meer kwijt. Een groot huis, grote woonkamer, een wand met kinderboeken, een enorme eettafel en een tafelvoetbalspel in het midden. Hoe gastvrij en kindvriendelijk kan een huis zijn. Spontaan begint Eline te vertellen hoe zij en haar man Jan hier terecht zijn gekomen. Zelf hebben ze ook een geschiedenis, net als hun kinderen en net als ieder mens in deze wereld. Heel gewoon, vindt Eline zelf. Maar hoe gewoon is dat? Voor mij is het bijzonder. Maar zelf vinden gezinsouders dat niet. Voor hen is het allemaal heel gewoon.

Later die dag vertelt Eline dat ze het wel heel spannend vond en er tegen op zag om mij een dag "mee te laten lopen" in haar gezin. Maar daar is die morgen niets van te merken. Al snel voelt het alsof we elkaar al jaren kennen. Voor kinderen die hier voor het eerst binnen komen moet dit ook zo voelen bedenk ik me.

Waarom gaat iemand dit werk doen? Privéleven is er niet meer bij. 24 uur per dag ben je in touw. Het is niet alleen lichamelijk zwaar, maar ook mentaal. De kinderen zijn vrijwel altijd beschadigd, emotioneel en sociaal weinig tot niet vaardig. Daarnaast is er de rol richting de biologische ouder(s) en familie. Ergens die middag zit Eline drie kwartier met een moeder aan de telefoon om weer een bezoek te plannen. Gelukkig reageert Wesley rustig op haar mededeling dat er weer een afspraak is gemaakt voor een weekend bij haar. Dat is vaak anders.

Je krijgt als gezinsouders van de kinderen veelal niet de erkenning die je verdient. Waarom ga je dan toch dit werk doen? Er komt niet echt een antwoord op deze vraag. Roeping? "Maar het is ook gewoon werk", zegt Eline. Liefde? "Natuurlijk, maar je moet ook afstand houden, anders kan je er aan onder door gaan". Gewoon? Eline vindt van wel, maar hoe gewoon is dit? Ik vind het heel bijzonder.

Ongemerkt is het lunchtijd geworden en komen er twee kinderen thuis eten. Boy niet, want die zit op een school wat verder weg en blijft over. De kinderen schuiven direct aan tafel. Dat is bij mij thuis heel anders. Daar is het lastig op tijd samen te eten en even bij te praten met elkaar. Hier niet. Structuur. Als je thuis komt, eerst aan tafel, wat eten en/of drinken. Deze kinderen hebben een vast dagritme nodig. En dat krijgen ze. Zo wordt geprobeerd hen weer sociaal vaardig te maken. Dat vraagt heel veel van de gezinsouders. Jan, partner van Eline is inmiddels ook aangeschoven. Het oogt allemaal heel spontaan, heel gewoon. Het lijkt of ze er weinig moeite voor hoeven doen. Maar hoe gewoon is het? Ik kijk mijn ogen uit.

Na het eten, als de beide kinderen weer naar school zijn, rijd ik met Eline naar de school van Boy. Het is inmiddels half twee en ik heb Boy nog altijd niet gezien. De school is voorbereid op ons bezoek. Het is speciaal onderwijs. Cognitief scoort Boy laag en in combinatie met zijn gedrag lijkt dit nu de beste plek voor hem. In de klas zitten elf kinderen. De leerkracht houdt ze allemaal tegelijk in de gaten. Als man kan ik maar één ding tegelijk, maar zij kan wel tien dingen tegelijk. Ongelooflijk hoe ze met deze groep weet om te gaan. Want het zijn alle elf beweeglijke en onrustige kinderen. Hebben allemaal hun eigen verhaal en problematiek. Wonen niet allemaal in

een gezinshuis. Hun thuissituatie is veelal niet optimaal. Soms een psychotische moeder, verslaving, geweld. Het komt allemaal voor. Geen doorsnee klas in het basisonderwijs. Ook hier weer vooral structuur. Met liedjes, vaste teksten, gebaren, bewegingen, dansjes. Er wordt vooral in sociale vaardigheden geoefend en daarnaast geprobeerd de kinderen ook cognitief te laten leren, maar dat valt niet mee. De leerkracht probeert alle kinderen er bij te houden op een bewonderenswaardige manier. Soms lukt het toch niet en moet een leerling naar de "time-out" plek achter in de klas. Eindeloos bezig met structuur. Na anderhalf uur ben ik doodmoe. En ik heb niets hoeven doen, alleen maar achter in de klas zitten. Dit is niet gewoon.

We praten even na met de directeur van de school. Hij legt uit hoe fantastisch het is, om hier te werken. Maar ook hoe je het hier volhoudt. Deze zomer is afscheid genomen van een leerkracht, na 41 jaar. Hier vinden ze dat heel gewoon, maar dat is het natuurlijk niet. Geduld is een sleutelwoord. Met kleine stapjes, kleine vooruitgang, tevreden zijn. En beseffen dat het gedrag van deze kinderen geen onwil is, maar onmacht. Er zit vaak zoveel frustratie in deze kinderen. Soms genetisch bepaald, vaker door de omstandigheden waarin ze ongewild terecht zijn gekomen. Ze zouden zelf ook graag anders willen maar kunnen het gewoon niet. Gewoon?

Terug naar huis. De anderen zijn er inmiddels ook. Met het complete gezin aan tafel. Samen wat drinken, een koekje, praten over de belevenissen. Een gewoon gezin. Daarna gaat Boy naar boven, spelen met zijn lego. Eline zegt dat zo’n hele dag op school heel enerverend voor hem is. Na een paar minuten volg ik hem. Best gek om als 8-jarige een volwassen man op je kamer te ontvangen. Maar mannen blijven altijd jongens. Boy heeft een grote legoverzameling en daar heeft hij heel veel mooie auto’s van gebouwd. Voor ik het weet lig ik op de grond en maak ik deel uit van zijn fantasie wereld. Gebeuren er ongelukken met auto’s en moeten mensen gered worden. Vaar ik met een boot over het linoleum, als was het een grote zee en kom ik zonder benzine te zitten. Bouw ik een grote tractor. Tussendoor laat Boy me zijn kamer zien. Hij heeft ook veel boeken. Of ik ook kan voorlezen? Natuurlijk, en al snel komt Borre tot leven. Vijf mooie boeken heeft hij van Borre. Ik moet ze allemaal voorlezen. Zittend op zijn bed schurkt hij genoeglijk tegen me aan. De verhalen van Borre nodigen uit om af en toe een vraag te stellen aan Boy. Hij gaat er spontaan op in. Zo hebben we het heel gezellig samen en vliegt de tijd voorbij. Boy is een heel innemend kind. Het lijkt allemaal heel gewoon. Een gewone jongen in een gewoon huis, gewoon op zijn eigen kamer, met veel speelgoed. Aan de muur hangen foto’s van zijn biologische familie, zo vertelt Boy tussendoor. Heel gewoon? Nee, heel bijzonder.

Het is alweer tijd voor het avondeten. Eline heeft een heerlijke pan macaroni gekookt. Het is gezellig. Een gezin zoals een gezin moet zijn. Wesley komt later thuis, want hij moest proefzwemmen voor zijn C diploma. Hij heeft het gehaald, en is daar trots op. Na het eten neem ik afscheid van Boy. Hij is helemaal op en gaat in bad en daarna naar bed. We praten nog even na over de dag. Het is Eline en Jan meegevallen. Mij in zekere zin ook, maar ik rijd wel moe en met heel veel indrukken naar huis. Een gewone dag in een gezinshuis. Ik maak zulke gewone dagen niet vaak mee. Ik bid dat Boy door alles wat Eline en Jan voor hem doen het gaat redden in deze wereld. Dat hij gelukkig wordt. Aan zijn gezinsouders zal het niet liggen. Bijzondere mensen met een bijzonder gezin, al vinden ze zichzelf heel gewoon.