Ontsluiten van kennis, good practices… goed en mooi, maar waar lees ik die verhalen? Als ik met

gezinshuisouders praat hoor ik vaak goede voorbeelden. “Wat een mooi verhaal”, “Wat een goede , “Wat een inzicht” denk ik regelmatig. Én “wat zouden anderen daar ook veel aan kunnen hebben”.

Met toestemming van de betreffende familie hier zo’n verhaal dat ik te horen kreeg tijdens coaching:

“We hebben een nieuw ritueel ingevoerd, dat we wekelijks doen. Iedereen die in huis is, doet mee. Kinderen en volwassenen, ook als er bezoek is. Op tafel ligt een zilveren bal, wie de bal neemt, mag iets zeggen en geeft daarna de bal door. Er zijn een paar regels: Wie de bal vast heeft, praat, de anderen luisteren. Iedereen mag zeggen, wat ie wil, als je niets wilt zeggen, is dat ook goed. Alles is oké”.

De eerste gespreksronde is “Wat is er deze week gebeurd waar je heel blij of heel verdrietig van werd?” Of zenuwachtig en vrolijk, of boos en blij. Met de variatie van gevoelens wordt gewisseld. Omstebeurt vertelt ieder zijn of haar verhaal. Dat het zo erg was dat de moeder van een van de kinderen niet op bezoek kon komen of over een ruzie op school of een heel leuk feestje. Als iedereen geweest is, wordt er wat gedronken, is er iets lekkers en de gelegenheid om nog even te praten over wat er gezegd is. Met respect wordt erover doorgepraat en met elkaar meegeleefd.

De tweede ronde; opnieuw in de kring om tafel wordt de bal doorgegeven, nu aan de hand van de vraag: “Wat wens jij voor jezelf, om een hele fijne week te krijgen?” Ook als een van de kinderen zichzelf 10 ijsjes wenst, is dat prima.

De opvoeders wilden met dit ritueel inzicht krijgen in, en aandacht geven aan de gevoelens van de kinderen. Maar het onverwachte neveneffect is dat er aandacht is voor elkaars verhaal, soms nog dagen lang. Zo had een van de volwassenen zichzelf elke dag een kwartiertje stilte in het hoofd toegewenst. De kinderen vragen haar nog dagen erna of ze haar kwartiertje vandaag al heeft gehad heeft. Ook de gebeurtenissen die genoemd worden als heel erg of heel fijn, zijn soms onverwacht voor de volwassenen. Nadat de ouders van een kind net op bezoek waren geweest, verwachten ze dat het kind daar zeker iets over zou zeggen. Het was immers een erg fijn bezoek. Maar het kind verteld over een gebeurtenis op school een paar dagen daarvoor, die veel indruk had gemaakt.

De oorsprong van dit ritueel: De zilveren bal is door de familie zelf bedacht als alternatief voor de Praatstok (Talking Stick), die gebruikt wordt in dialoogrondes en oorspronkelijk voorkomt in de Indiaanse culturen.

De vragen zijn afgeleid van de theorie uit het Verbinden Communiceren, waar gevoelens en behoeften en gedrag aan elkaar worden verbonden in de communicatie.

Een prachtige manier om kinderen te laten ontdekken wat hun gevoelens zijn en wat hun behoefte is. En om dat vervolgens te delen met elkaar, zonder dat daarop direct gereageerd hoeft te worden. Bovendien is het gelijkwaardig, want wie niets wil zeggen, zegt niets, er is geen moeten.

Annemieke de Vries